Yaxın oturun, sizə Mərakeşdə keçirdiyim 5 günlük səfərimdən danışım.
Mərakeş səfərim Ryanair ilə Barcelonadan Rabata uçmaqla başladı. Vaxt məhdud olduğu üçün daha cənuba, Marrakesh, Casablanca, ve Saharaya getməyi növbəti səfərə saxladım. Bu dəfə əsas diqqətimi Rabat, Fes və Chefchaouen şəhərlərinə yönəltdim.
Rabat hava limanından şəhərə ALSA avtobusu işləyir — qiymət 25 dirham, və kartla ödəniş mümkündür. Rahat və səliqəli idi.
Valyuta məzənnəsi: 1 avro ≈ 10 dirham.
Vacib qeyd: Mərakeşdə kart sistemi geniş yayılmayıb. Mütləq nağd pul aparın.
Mərakeşin paytaxtı Rabat məni xoş təəccübləndirdi. İnsanlar mehriban və rahat, şəhər isə səliqəli və sakit.
Kasbah des Oudaias-da mavi və ağ rənglərin harmoniyası, okean mənzərəsi və
Andalusiya bağı — hamısı bir araya gəlib ruhu dincəldir.
Medina (köhnə şəhər) – sadə, azad, turist təzyiqindən uzaq. Mərakeşdə həyat medinalarda döyünür. Medina sadəcə bazar deyil — keçmişlə bu günün iç-içə keçdiyi bir həyat fəlsəfəsidir.
Hər medinanın öz “temperamenti” var:
Rabat – səliqəli və rahat
Fes – dolğun və xaotik
Chefchaouen – sakit və estetik
Rabatdan Fesə qatarla gedə bilərsiniz. Təxminən 3 saat çəkir səfər. 1st class bilet 170 dirhamdir, kondisinerli, bağlı kabində gedirsiniz. Bileti onlayn və ya vağzaldan ala bilərsiniz.
Fes Mərakeşin ən qədim və ən mistik şəhərlərindən biridir. Burada yerləşən Al-Qarawiyyin Universiteti — 859-cu ildə qurulub və dünyanın ən qədim fəaliyyət göstərən universitetidir. Qadın alim Fatima al-Fihri tərəfindən təsis edilib.
Fesdə nələri görmək lazımdır?
Fes el-Bali medinası – 10,000-dən çox dar küçə, scooter belə girə bilmir. GPS işləmir, azmaq normaldır. Yaxşı olar ki gidlə gəzəsiniz bu bazarı, gidi tapmağa ehtiyac qalmır, özləri tapır. Qiyməti mütləq əvvəldən danışın, ya da GetYourGuide appindən də book eləyə bilərsiniz. Mən 3 saat üçün 150 dirhama razılaşdım, axırda 200 istəyirdi, bir az narazılıqdan sonra daışdığımız qiymətdə razılaşdıq. Ümumiyyətlə Mərakeşdə özünüze turist kimi aparmayın, bir az “bazar adamı” mooduna girin, içinizdəki azərbaycanlını sərbəst buraxın.
Chouara dəridüzləmə sexi – göy, sarı və qırmızı rənglərdə dəri boyama prosesi. Çox təsir edicidir, amma baxmaq üçün dəridən əşya satan dükanlara girib tip vermək və ya nəsə almaq lazım olur. Burdakı qoxuya özünüzü mənəvi olaraq hazırlayın. Dərini təmizləmək üçün ekoloji göyərçin poxundan istifadə edirlər deyə hər yer pox iylənir, siz də məni bağışlayın. Turistlərə girişdə nanə verirlər iyləmək üçün.
Feslə bağlı vacib qeydlər:
-Hər yardım təklifi səmimi olmaya bilər.
-Bəziləri sizi bilərəkdən azdırıb sonra “kömək” üçün pul istəyir. 10-20 dirham təklif etsəniz, “uşaq pulu” deyib inciyirlər — Ümumiyyətlə, insan faktoru baxımından Fesi o qədər də bəyənmədim. Buna baxmayaraq, Fesin qədimliyi və dərin ruhu insana təsir edir.
Fesdən Chefchaouenə və başqa qatar getməyən yerlərə isə CTM avtobusları ilə gedə bilərsiniz. Biletləri onlayn ya vağzaldan ala bilərsiniz. Əgər baqajınız varsa hər baqaj üçün əlavə 5 dirham alırlar. Avtobuslar komfortlu və kondisionerlidir.
Şəhərlərdə taxi istifadə edə bilərsiniz. Taksilər münasibdir, amma minmədən əvvəl qiyməti mütləq soruşun ki, sonra “atmasınlar”.
Mərakeş mətbəxinin dadına mütləq baxın, çox dadlı olur yeməklər. Mərakeşdə yemək yalnız qida deyil — bir ritualdır, bir hissdir, bir səyahətdir. Hər loxma səni bu torpağın tarixinə, iqliminə və ruhuna bağlayır.
Tagine – həm yeməyin adı, həm də onun hazırlandığı konus formalı keramika qabdır. Bu qabın özəlliyi ondadır ki, yemək buxarla öz suyu ilə bişir, və nəticədə heyrətamiz yumşaqlıq və dərin dadlar ortaya çıxır.
Mərakeşdə tagine-in saysız versiyası var:
•Limonlu və zeytunlu toyuq tagine – turş, duzlu və ədviyyəli.
•Balıq tagine – sahil şəhərlərində xüsusilə dəniz ləzzəti ilə dolu olur.
•Ətli, ərik və badamlı tagine – şirin və duzlu dadların harmoniyası.
Yemək adətən isti çörək (khobz) ilə servis olunur – barmaqla batırıb, yavaşca tagine sousuna batırmaq…
Sahil şəhərlərində, xüsusilə Rabat və Tangier kimi yerlərdə, dəniz məhsulları inanılmaz dərəcədə təzə və münasib qiymətlidir.
•Təzə oysterlər – dənizdən yeni çıxarılıb, buz üzərində təqdim olunur. Limon suyu, bəlkə də azacıq acı sous – və voilá!
•Qızardılmış kalmar, karides və ahtapot – kənarı xırt-xırt, içi yumşaq.
•Grilled seabass və sardina – sadə, amma ləzzətin zirvəsində.
• Nanəli yaşıl çay (atay) – Mərakeşin rəsmi içkisidir. Səmimi qarşılanmanın bir hissəsidir və bol şəkərlə içilir.
•Şirniyyatlar – badamlı briwat, kətan toxumlu ghriba, ya da bal içində üzən pastilla… Hər biri əhvalını qaldıracaq.
Son olaraq, Mərakeş – rənglərin, qoxuların və emosiyaların ölkəsidir. Rabat səni dincəldəcək, Fes düşündürəcək, Chefchaouen isə qəlbini sakitləşdirəcək.
Amma əsl Mərakeş — medinanın dar küçələrində, əllə bişmiş çörəkdə və bir az tanımadığın, bir az da çox tanış olan xırda adətlərdir.
